كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى

1018

مطلع سعدين ومجمع بحرين ( فارسى )

آن را ويران ساختند و گشاده‌تر و بلندتر برافراختند و خواجه محمود داود را كه در مدت غيبت آن حضرت در سمرقند و ماوراء النهر فرمانرواى مطلق بود ، به تقصير ايوان قصير ، گيرانيد « 1 » و محمد جلد را نيز كه از عظماى نويسندگان بود مقيّد گردانيد و بعد از چند روز ، هردو را در كان گل ، جهت ظلمى كه بر رعايا كرده بودند به ياسا رسانيد . و در اين اثنا ، ايلچى ايدكو از طرف دشت آمده شونغار و بيلاكات گذرانيد و پيغام او كه اظهار انقياد بود ، به عرض رسانيد و همچنين از پيش فرمانفرماى مملكت فرنگ « 2 » ايلچى رسيد و تبركات فاخر و تنسوقات نادر معروض گردانيد و پرده‌هاى منقّش مصوّر آورده بود كه نظير آن در آيينهء خيال مانى هرگز جمال ننمود . ع در لطف صورت آن حيران بمانده مانى و آن حضرت پيش ازين به چند سال فرموده بود كه در جنوب باغ شمال طرح باغى اندازند ، طول هريك از چهار ديوار آن هزار و پانصد گز شرعى و بنايان « 3 » شام در ميان آن قصرى پادشاهانه برافرازند . درين ولا آن عمارت در غايت لطافت به اتمام پيوست و چون زينت عمارت شام از رخام مىباشد و آب روان در اماكن و مساكن عموم تمام دارد و بنايان « 1 » آن‌جا در سنگ‌تراشى و فصوص كارى و فوارات جارى چنان ماهرند كه هرچه خاتم‌بندان در آبنوس و دندان سازند ايشان در ديوارها

--> ( 1 ) . ظف : « و خواجه محمود داود به واسطهء تقصيرى كه در توسيع و ترفيع درگاه مذكور كرده بود در بازخواست افتاد . . . خواجه محمود و محمد جلد كه از عظماى نويسندگان بودند و در مدت غيبت رايت نصرت شعار متعهد امر وزارت هردو را به كان گل به حلق بركشيدند . » ( ج 2 ص 421 ) . در خصوص علّت غضب تيمور بر خواجه محمود ، رجوع شود به عجايب المقدور ابن عربشاه ( ترجمه ص 227 ) و سفرنامه كلاويخو ( ترجمه 213 ) . ( 2 ) . ابن ايلچى همان كلاويخو معروف است كه در سفرنامهء خود اطلاعات دقيقى از اين ملاقات به دست داده است . ( ترجمه ص 224 - 229 ) . گونزالز كلاويخو از پيش پادشاه كشور اسپانيا به سفارت نزد تيمور آمده بود . ( 3 ) . ك ، ظف ، س : بنا آن ، ظفرنامه چاپ كلكته : بنايان .